اتریوم چیست؟ سیر تا پیاز Ethereum به زبان ساده

اگر با دنیای ارز دیجیتال آشنایی کمی هم داشته باشید در کنار بیت کوین، نام اتریوم (Ethereum) را هم شنیده‌اید اما اتریوم چیست و چه کاربردی دارد؟

در این مقاله از «ایکس نوین» تعریف جامع و ساده‌ای از اتریوم خواهیم داشت.

اتریوم چیست؟

همان طور که می‌دانیم بلاک چین یعنی توزیع عادلانه اختیار. شبکه‌ای که در آن کسی مدیر و دیگری فرمانبردار نیست. همه اعضا در یک جایگاه مساوی هستند و دسترسی کاملی به اطلاعات دارند.

بیایید با یک مثال توضیح دهیم:

اتریوم(Ethereum) شبیه شهرک بزرگی است که هر توسعه‌دهنده نرم افزار(در اصلاح عامیانه برنامه‌نویس هودی پوش) می‌تواند در آن ساختمانی بسازد به نام برنامه غیر متمرکز(یعنی وابسته  به یک هسته نیست)! شهرکی که در آن تمام ساختمان‌ها به یک اندازه ارزشمندند و پس از ساخت هر ساختمان، به هیچ وجه امکان تخریب، توقف یا بازسازی آن وجود ندارد.

تعریف علمی اتریوم عبارتست از: نرم‌افزار متن ‌بازی( یعنی نرم افزاری با قابلیت تغییر توسط مشتری، اینطور نیست که برنامه نویس یک نرم افزار تولید کند و به هیچ وجه نشود آن را تغییر داد) مبتنی بر فناوری بلاک چین که به توسعه دهندگان این امکان را می‌دهد تا برنامه‌های خودشان را روی این پلتفرم پیاده‌سازی کنند.

در واقع اتریوم(Ethereum) یک زیر ساخت(یا همان پلتفرم) بلاکچین است که قراردادهای هوشمند (یعنی قراردادهایی بدون واسطه‌هایی مانند بانک، بدون ناظر، غیر قابل پیگیری و غیر قابل بازگشت) را اجرا می‌کند.

اتر چیست؟ تفاوت اتر و اتریوم

احتمالا ً با مفهوم ارز دیجیتال آشنا هستید اگر نیستید مشکلی ندارد، ما اینجاییم تا دنیای کریپتوکارنسی را به زبانی ساده‌تر از  همیشه بیان کنیم. ارز دیجیتال یعنی پول الکترونیکی! شبکه اتریوم(Ethereum) ارز دیجیتالی دارد که اتر نامیده می شود و واحد اختصاری آن ETH است.

از کاربردهای اتر همانند بیت کوین می توان به  پرداخت وجه، واریز و انجام معاملات اشاره کرد. اما هدف اصلی ساخت اتر ایجاد انگیزه برای فعالیت شبکه اتریوم است. بدون اتر هیچ انگیزه‌ای برای فعالیت شبکه اتریوم وجود نخواهد داشت.

هزینه‌های شبکه مانند کارمزد تایید تراکنش‌ها به وسیله اتر انجام می‌شود. اتر دارای ارزش مادی بوده و در صرافی‌های دیجیتال خرید و فروش می‌شود.

تاریخچه اتریوم؛ چه کسی اتریوم را ساخت؟

در اواخر سال ۲۰۱۳، ویتالیک بوترین ایده خود را با چند نفر از دوستانش در میان گذاشت و سپس آن ایده را برای افراد بیشتری ارسال کرد. در نتیجه حدود ۳۰ نفر در جریان این ایده قرار گرفتند. وی منتظر بررسی‌های انتقادی و نظرات افراد در مورد اشتباهات ایده خود بود. اما هرگز این اتفاق رخ نداد!

 پروژه اتریوم در ژانویه سال ۲۰۱۴ رسماً در معرض عموم قرار گرفت. تیم اصلی این پروژه شامل ویتالیک بوترین، میهای آلیسی، آنتونی دیلوریو،  چارلز هاسکینسون، جو لوبین و گاوین وود بود. بوترین، اتریوم(Ethereum) را در یک کنفرانس بیت کوین در میامی نیز معرفی کرد. چندین ماه بعد تیم تصمیم گرفت که برای ایجاد سرمایه جهت توسعه پروژه خود از توکن بومی شبکه اتریوم استفاده کند.

سر انجام در سال ۲۰۱۵ شبکه آزمایشی اتریوم راه اندازی شد. المپیک (Olympic) نام شبکه آزمایشی اتریوم بود که در ماه می ۲۰۱۵ تأسیس شد. بسیاری تاریخ انتشار اتریوم را به المپیک نسبت می‌دهند. این شبکه به توسعه دهندگان امکان آشنایی با پلتفرم را می‌داد.

توکن چیست؟

توکن یعنی دارایی! این دارایی می‌تواند ارز دیجیتال باشد، اوراق بهادار باشد، جایزه باشد و …!

برای ساخت ارز دیجیتال نیاز به شبکه بلاک‌چین است. اگر توسعه‌دهندگان بدون نیاز به ساختن بلاک چین جدید، ارز دیجیتال جدید خودشان را روی اتریوم بسازند، به آنها توکن گفته می‌شود. مثلاً با استفاده از زیر ساخت اتریوم، می‌توان ار دیجیتال ترون ساخت!

تا قبل از ایجاد اتریوم برنامه نویسان برای ساخت ارزهای دیجیتال جدید می‌بایست بلاک چین جداگانه‌ای ایجاد می‌کردند اما امروزه با ایجاد اتریوم این مشکل بر طرف شده‌است.

بلاک چین اتریوم دارای هزاران هزار توکن است.

مقایسه بیت کوین و اتریوم

اتریوم همانند بیت کوین می‌تواند در رده ارزهای دیجیتال قرار گیرد اما این دو تفاوت‌های زیادی با هم دارند.

تفاوت‌های اساسی بیت کوین و اتریوم عبارتند از:

هدف

بیت کوین نخستین بار با هدف ایجاد یک سیستم پرداخت و معامله جهانی، همتا به همتا و غیر متمرکز و به دنبال جایگزینی برای ارز  ایجاد شد اما اتریوم به دنبال حذف تمرکز از تمامی فرآیندها و ایجاد بستری برای اجرای قراردادهای هوشمند، توکن های جدید و … است.

کاربرد

بلاک چین بیت کوین برای رهگیری بیت کوین استفاده می‌شود، در حالی که بلاک چین اتریوم برای اجرای کد برنامه‌های غیرمتمرکز مورد استفاده قرار می گیرد.

الگوریتم مورد استفاده

اتریوم هم مانند بیت کوین برپایه الگوریتم ماینینگ (استخراج) بوده اما قرار است که به اثبات سهام حرکت کند. در الگوریتم اثبات سهام دیگر ماینینگ صورت نمی‌گیرد و افراد بر اساس میزان دارایی که در شبکه دارند، به تایید تراکنش‌های می‌پردازند و پاداش آن را دریافت می‌نمایند.

تعداد

تعداد واحدهای بیت کوین محدود به ۲۱ میلیون واحد است اما برای اتریوم سقف خاصی تعیین نشده‌است اما احتمالاً در ادامه مسیر سقفی برای آن تعیین خواهد شد یا حداقل برای تولید آن حد تولید سالیانه‌ای در نظر گرفته خواهد شد تا با این کار از تورم جلوگیری شود.

سرعت تراکنش

سرعت تراکنش‌های اتریوم از بیت کوین سریع‌تر است. به طور تقریبی هر ۱۰ دقیقه یک بار یک بلوک بیت کوین آزاد و در مسیر کشف و رمزگشایی قرار می‌گیرد، در حالی که این فرآیند برای اتریوم چند ثانیه است.

کارمزد

کارمزد اتریوم بر اساس میزان پیچیدگی محاسباتی، پهنای باند مورد استفاده و فضای ذخیره سازی محاسبه شده  در حالی که کارمزد بیت کوین با توجه به اندازه و زمان محاسبه شده. کارمزد اتریوم کمتر است.

بیت کوین بهتر است یا اتریوم؟

 پاسخ دقیقی برای این سؤال وجود دارد. زیرا هر دو شبکه دارای اهداف یکسانی هستند و هر کدام کاربرد و ویژگی‌ منحصر به فرد خودش را دارد.

مزایای اتریوم چیست؟

از آنجا که برنامه‌های غیر متمرکز مانند اتریوم در بلاک چین انجام می‌شوند، لذا تمامی ویژگی‌های بلاک چین را دارند، این ویژگی‌ها شامل موارد زیر است:

عدم تغییر

 هیچ کسی نمی‌تواند هیچ تغییری در داده‌ها ایجاد کنند.

عدم نفوذ

به دلیل اینکه برنامه‌ها بر اساس اجماع شبکه فعالیت می‌کنند امکان دستکاری، نفوذ به شبکه یا حذف داده‌ها وجود ندارد.

امنیت بالا

 با توجه به الگوریتم رمز گذاری دارای امنیت بسیار بالایی است.

عدم توقف

برنامه‌های غیرمتمرکز هیچ گاه متوقف نمی‌شوند و هیچ کس قادر به جلوگیری از فعالیت آنها نخواهد بود.

قرارداد هوشمند (smart contract) اتریوم چیست؟

اجازه بدهید ابتدا قرارداد عادی را تعریف کنیم.

قرارداد عادی، قراردادی بین دو یا چند شخص است که آن‌ها را نسبت به چیزی متعهد می‌سازد.

مثلاً خانواده آقای هاشمی در ازای پرداخت ماهیانه ۳ میلیون تومان، خانه مبله‌ای را اجاره می‌کنند. یک چک ضمانت هم نزد بنگاه می‌گذارد که اگر آسیبی به وسایل رساندند، دست صاحب خانه به جایی بند باشد!

تفاوت قرارداد معمولی و قرارداد هوشمند در این است که اعتماد توسط یک واسطه صورت نمی‌گیرد بلکه این کدهای کامپیوتری هستند که ریش سفیدی می‌کنند.

در قرارداد هوشمند کدها به صورت خودکار شرایط را بررسی می‌نمایند. برای مثال پاسخ سؤال اینکه آیا خانواده آقای هاشمی توانایی پرداخت کرایه را دارند؟ آیا چک ضمانت معتبر است؟

در قراردادهای عادی پاسخ این سؤالات بر اساس قوانین ساده و توکل بر خداوند است.

 در صورتی که در قرارداد هوشمند هر یک از مفاد قرارداد اگر وجود داشته باشد، به صورت خودکار به مرحله بعد می‌رود و در نهایت با توجه به اطلاعات و قرارداد لغو یا اجرا می‌شود.

در قرارداد های هوشمند ابتدا دارایی‌ها و شرایط قرارداد، رمزگذاری شده و در بلوکی از بلاک چین قرار می‌گیرند. این قرارداد بین نود های بلاک چین توزیع شده و چند بار کپی می‌شود. بعد از انجام این کارها، قرارداد بر طبق شرایط مشخص شده اجرا می‌گردد.

بنابراین به طور کلی قراردادهای هوشمند دارای ویژگی‌های زیر هستند:

۱.     غیر متمرکز

۲.     بازگشت ناپذیر

۳.     عدم توقف

۴.    عدم نیاز به واسطه

ویژگی‌های اتریوم چیست؟

اتریوم یک پلتفرم برای اجرای قراردادهای هوشمند است.

زبانی که به وسیله آن قراردادهای هوشمند را می‌نویسند زبان برنامه نویسی سالیدیتی (Solidity) است.

قراردادهای هوشمند روی شبکه بلاک چین اتریوم اجرا می‌شوند.

اتریوم همانند بیت کوین بلاک چین مخصوص به خود را دارد.

 در اتریوم نیز همه اعضای شبکه در تأیید تراکنش‌ها نقش دارند.

دفترکل بلاک چین روی سیستم هر کسی که به شبکه متصل شود، نگهداری می‌شود.( دربیت کوین فقط تاریخچه تراکنش‌ها ذخیره می‌شود اما در اتریوم در نودها وضعیت قراردادهای هوشمند نیز ذخیره می شود.)

در اتریوم از ماشین مجازی استفاده می‌شود.

ماشین مجازی اتریوم

ماشین مجازی اتریوم (EVM) یک نرم افزار است که روی شبکه اتریوم اجرا می‌شود.

ماشین مجازی اتریوم بدون هیچ محدودیتی زمان و حافظه در اختیار کاربر قرار می‌دهد و از بلاک چین اتریوم برای برنامه‌ها استفاده می‌شود.

تحلیلی بر قیمت اتریوم

در سال ۲۰۱۶ ارزش هر اتر کمتر از یک دلار بود.

سال ۲۰۱۷ سال شکوفایی ارزهای دیجیتال بود به طوری که قیمت اتریوم ۱۰۰۰۰ درصد رشد کرد.(!؟) اتفاقی که شاید در هر قرن تنها یک بار رخ دهد.

از ژانویه سال ۲۰۱۸ تا ابتدای سال ۲۰۲۰ قیمت اتریوم روند نزولی شدیدی را تجربه کرد و تا مارچ ۲۰۲۰ دچار فراز و نشیب های زیادی شد و قیمت آن به  عدد باورنکردنی ۱۱۵ دلار رسید.

پس از آن مجدداً دچار افزایش قیمت شد و در اواخر سپتامبر به  ۴۷۶ دلار رسید و مجدداً دچار اصلاح قیمت شد.

همزمان با راه‌اندازی اتریوم ۲.۰ (Ethereum 2.0) قیمت اتریوم افزایش یافت و به ۶۰۰ دلار رسید و همزمان با آن تعداد آدرس‌های غیر صفر اتریوم در دسامبر ۲۰۲۰ رکورد زد.

همچنین راه اندازی Ethereum 2.0 از عوامل رشد سریع این ارز دیجیتال در اواخر نوامبر ۲۰۲۰ بود.

موضوع بدیهی است که هرچقدر کاربرد و پذیرش اتر در مجامع بیشتر شود قیمت آن هم افزایش خواهد یافت.

اتریوم کجا نگهداری می‌شود؟

برای ذخیره اتریوم بهکیف پول یا Wallet مورد نیاز است.

کیف پول‌ها می‌توانند گرم و یا سرد باشند. در ادامه ویژگی‌های هر کدام را ذکر خواهیم کرد:

کیف پول گرم:

ذخیره آنلاین اطلاعات

فعال شدن در صورت اتصال به اینترنت

بالا بودن امکان هک

کیف پول سرد:

نگهداری اطلاعات به صورت آفلاین

بالا بودن امنیت

حال به معرفی دو دسته کیف پول‌های موجود می‌پردازیم:

کیف پول‌های نرم افزاری:

 قابل نصب بر روی کامپیوتر یا موبایل

قابلیت استفاده تنها با یک دستگاه

لزوم تهیه نسخه پشتیبان

 کیف پول‌های سخت افزاری:

نوعی هارد جهت نگهداری ارز دیجیتال

امنیت بالا

نکاتی که در هنگام استفاده از کیف پول اتریوم باید به آن توجه کرد

آدرس کیف پول همانند شماره حساب شماست که می‌توانید برای دریافت اتریوم آن را در اختیار سایر افراد قرار دهید.

کلید خصوصی یا همان Private Key تمامی کیف پول شماست لذا آن را در اختیار کسی نباید قرار دهید.

با استفاده از کلید خصوصی می‌توان به سرمایه موجود دسترسی کامل پیدا کرد.

بهترین کیف پول های اتریوم در ایران چیست؟

کیف پول‌های نرم افزاری و سخت افزاری زیادی وجود دارد که در ادامه به معرفی برخی از آنها خواهیم پرداخت.

کیف پول رسمی اتریوم یا میست (Mist)

این کیف پول، کیف پول رسمی اتریوم(Ethereum) است. وقتی که شما میست را نصب می‌کنید تمامی بلاک چین اتریوم را می‌بایست دانلود نمایید و با سایر نودها همگام شوید.

 استفاده از میست برای تازه‌کاران پیشنهاد نمی‌شود چرا که دانلود کل داده‌های بلاک چین اتریوم به مشخصات سخت افزاری مناسبی احتیاج دارد.

 برای دریافت میست باید به سایت رسمی اتریوم(Ethereum) مراجعه کنید.

کیف پول MyEtherWallet

این کیف پول پرکاربرد ترین کیف پول اتریوم است. متن باز است. امکان اتصال به کیف پول‌های سخت افزاری را داراست. سرور این کیف پول توسط هیچ شخص سومی کنترل نمی‌شود و در آن شما قادر خواهید بود قراردادهای هوشمند خود را تنظیم نمایید.

کیف پول سخت افزاری LEDGER

یکی از امن‌ترین کیف پول‌های اتریوم است. کلید خصوصی این کیف پول به صورت آفلاین روی این دستگاه ذخیره می‌شود و از ارزهای دیجیتال فراوانی پشتیبانی می‌کند.

بهترین تولیدات این شرکت، لجر نانو اس (Ledger nano S) و لجر نانو ایکس (Ledger nano X)،  است.

ویژگی ممتاز این کیف پول وجود یک نمایشگر است که به شما امکان کنترل تراکنش‌های انجام شده را می‌دهد. امنیت این کیف پول بسیار بالا است و برای استفاده روزانه مناسب نیست.

کیف پول سخت افزاری TREZOR

این کیف پول سخت افزاری در سال ۲۰۱۴ برای بیت کوین عرضه شد. با این کیف پول می‌توانید بیت کوین، اتر و هزاران ارز دیجیتال دیگر را به صورت امن ذخیره نمایید. ترزور بیشتر برای سرمایه‌گذاری مورد استفاده قرار می‌گیرد و برای استفاده روزانه و معاملات مناسب نیست.

کیف پول متامسک(Metamask)

کیف پولی متن باز، نیازمند دقت در رعایت امنیت، با طرز استفاده بسیار آسان و متناسب برای پروژه های اتریومی!

پیش بینی آینده اتریوم

در خصوص آینده اتریوم، پیش بینی‌های مثبت زیادی وجود دارد که در ادامه به برخی از آنها اشاره خواهیم کرد.

رایان سلکیس، بنیان‌گذار و مدیر عامل شرکت Messari اخیراً اعلام کرد:

  • اتر یک دارایی دفاعی است که قدرت بلاک چین اتریوم را فراهم می‌کند و به آن ارزش می‌بخشد. علاوه بر این برای سهام‌گذاری و امنیت تراکنش‌ها به اتر نیاز دارد.
  • اتریوم ۲.۰ ثابت خواهد کرد که مدل امنیتی طولانی مدت بلاک چین اتریوم از بیت کوین سریع‌تر و مطمئن‌تر است. این در حالی است که مدل امنیتی طولانی مدت بیت کوین که متکی به هزینه‌ها است نامشخص است.

رائول پال مدیرعامل شرکت Real Vision می‌گوید:

اتریوم علاوه بر مسئله پولی، در نقاط متعددی از اکوسیستم جهانی من جمله زنجیره‌های تامین جهانی، توکنیزه کردن دارایی‌هایی مانند املاک و بدهی‌های دولتی و غیره کاربرد دارد بنابراین در ده سال آینده از نظر ارزش بازار از بیت کوین پیشی خواهد گرفت.

همچنین Blockchain News در گزارش اخیر خود اعلام کرد:

  • اتریوم در سال ۲۰۲۰ بیش از ١ تریلیون دلار تراکنش را تجربه خواهد کرد و پی پال را پشت سر خواهد گذاشت.
  • اتریوم یک فناوری پنج ساله است که به احتمال زیاد به اولین بلاک چین عمومی تبدیل خواهد شد.

تعریف اتریوم در چند ثانیه

اتریوم یک زیر ساخت بلاک چین است که قراردادهای هوشمند مختلف در آن اجرا می‌شود. این جمله بدین معنی است که توسعه دهنده‌ها با استفاده از اتریوم می توانند برنامه های خود را اجرا کنند.

مثلاً برای استخراج ارز دیجیتال ترون نیاز نیست یک شبکه جدید ساخته شود. روی شبکه اتریوم این کار شدنی است و این دقیقاً معنی توکن است!

شبکه اتریوم دارای یک ارز دیجیتال است که اتر نامیده می‌شود. افراد زیادی اتر را دومین ارز دیجیتال معتبر می‌دانند.

اتریوم نسبت به بیت کوین قدمت و قیمت کم‌تری دارد و آینده خوبی برایشان متصور می‌شود.