سازمان خودگردان غیر متمرکز(DAO) چیست و چگونه کار می‌کند؟

احتمالاً شما هم در دنیای ارزهای دیجیتال، عبارت سازمان خودگردان غیر متمرکز(DAO) را بارها و بارها شنیده‌اید و با خود فکر کرده‌اید DAO یعنی چی؟ تولید کننده محصول خاصی است یا خیر؟ چه ویژگی متفاوتی دارد؟

قبل از هر چیز اجازه بدهید، یک مطلب را کاملاً روشن کنیم! منظور از سازمان، مفهوم جا افتاده سازمان( یک ساختمان بزرگ، کلی کارمند فرم پوش و گلدان‌های حسن یوسف نیست!) منظور سازمان، نوعی توسعه نرم افزار است که روش‌های جدید مدیریت سیستم، سازمان را کشف می‌کند. روشی مستقل از افراد و با ویژگی‌های معمول بلاک چین(Blockhain)!

در این مقاله از «ایکس نوین» با ما باشید تا بیشتر از DAO ها بگوییم!

سازمان خودگردان غیر متمرکز (DAO) چیست؟

به طور کلی در تعریف DAO گفته می‌شود:

«یک سازمان خودمختار یا خودگردان غیرمتمرکز( Decentralized Autonomous Organization)، سازمان نظارتی یا شرکتی است که به جای افراد با کد(Code) کار می‌کند! در واقع DAO ها راهی برای کمتر شدن سلسله مراتبی سازمان‌ها یا شرکت‌ها هستند و این یعنی سرعت در انجام کار و کاهش هزینه!»

تعریف بالا شاید کمی سخت به نظر برسد، اجازه دهید با یک مثال بیشتر توضیح دهیم:

تصور کنید قصد تعویض شناسنامه خود را دارید و قرار است با استفاده از سازمانی مستقر در فناوری بلاک چین این کار را انجام دهید؟ ویژگی‌های کلی بلاک چین را از قبل می‌دانیم: بی‌واسطه، غیر متمرکز، انحصارزدا، نظیر به نظیر، همیشه در دسترس، شفاف، غیر قابل تغییر و توقف و امن!

در فرآیند تعویض شناسنامه دیگر نه کارمندی هست و نه صف طولانی هشت صبح و نه معطلی!

تمامی مراحل توسط قراردادهای هوشمند (Smart Contracts) انجام می‌شود. در واقع DAO هم مدارک مورد نیاز شما را چک می‌کند، هم تسویه حساب می‌کند، هم مجوزهای لازم را می‌گیرد، هم شناسنامه جدید را چاپ و اعتبار سنجی کرده و بعد پست می‌کند درب منزل!

یعنی هیچ فردی در کار نیست، همه چیز کد است!

مراحل شکل گیری DAO

اما یک DAO  چگونه شکل می‎گیرد و برای ایجاد باید چه مراحلی را پشت سر بگذارد:

مرحله اول

اولین گام وضع قوانین است. قوانینی که بر اساس آنها عمل کند. این قوانین به صورت یک قرارداد هوشمند خواهد بود. یعنی یک برنامه کامپیوتری مستقل موجود در اینترنت! و برای کدگذاری و توسعه این قرارداد به توسعه‌دهندگان نیاز است!

مرحله دوم

پس از اعمال قوانین، مرحله تأمین مالی فرا می‌رسد. این مرحله به دو علت بسیار اهمیت دارد:

اول

DAO باید نوعی دارایی داخلی داشته‌باشند، یعنی همان توکن‌هایی(Token) که با استفاده از آنها بتوان پاداش داد، کارمزد پرداخت کرد و … .

و دوم اینکه

 سرمایه‌گذاران با خرج توکن بتوانند در DAO حق رأی داشته‌باشند و در تصمیم‌گیری‌ها و نحوه عملکرد شرکت کنند.

مرحله نهایی

بعد از طی مراحل فوق، DAO به معنی واقعی خودگردان، خودمختار و مستقل خواهد شد!

ناگفته پیداست که در تمام تصمیم ها، سرمایه‌گذاران باید توافق کنند! در هر تصمیم، درصد رأیی که اکثر آرا باید به آن برسند، متفاوت است!

DAO  چی نیستند؟

نکته بسیار مهم این است که بدانیم:

 DAO به صورت خود به خود توانایی ساخت یک محصول ، نوشتن کد یا توسعه یک سخت افزار را ندارد.

در عوض، می‌تواند یک پیمانکار را برای انجام تسک مورد نیاز را استخدام کرد. یعنی چی ؟ یعنی نیاز افزودن یک ویژگی خاص دارد؟ DAO یک توسعه‌دهنده استخدام می‌کند! این استخدام از طریق فرآیند رأی‌گیری بین سرمایه‌گذاران انجام می‌شود! پول توسعه‌دهنده را چه کسی می‌دهد؟ یک قرارداد هوشمند اطمینان از پرداخت سریع پس از اتمام صحیح کار را فراهم می‌کند!

Dapp چیست؟

Dapps یا برنامه های غیرمتمرکز، در واقع همان برنامه‌های غیرقابل توقفی هستند که بر روی بلاک چین اتریوم توسعه یافته و کار می‌کنند و قراردادهای هوشمند آنها را شکل می‌دهد.

تفاوت اصلی Dapp با برنامه‌های معمولی

Dapps کاملاً مستقل و بدون نیاز به واسطه هستند. در واقع همان ویژگی‌های بلاک چین را دارند. آنها ارتباط مستقیمی بین کاربر و سرویس برقرار می‌کنند و نکته خیلی مهم این است که از طریق کاربران می‌توانند اطلاعات و داده‌هایی را که به اشتراک می‌گذارند به طور کامل کنترل کنند.

تفاوت Dapp و DAO

DAO ها در واقع جاه طلبی دوست داشتنی و بسیار بلند پروازانه‌ای از برنامه‌های غیرمتمرکز هستند.

همان‌طور که در سپید نامه(White Paper) اتریوم توضیح داده شده‌است،DAO  ها در گروه سایر(Others) قرار می‌گیرند که شامل سیستم‌های رأی‌گیری و حاکمیت است. دو نوع دیگر Dapps برنامه‌های مدیریت پول و برنامه‌هایی هستند که پول در آن دخیل است، اما به یک لازمه دیگر (بیمه ، خیریه ، دارایی و غیره) نیز نیاز دارند.

برگ برنده سازمان خودگردان غیر متمرکز(DAO) چیست؟

مزیت بزرگ DAO این است که این نوع سازمان‌ها نسبت به سازمان‌های اداره شده توسط انسان، می‌توانند در اجرای عدالت بهتر عمل کنند!

امروزه اکثر شرکت‌ها رهبرانی دارند که گاه تصمیمات یک جانبه‌ای می‌گیرند. تصمیماتی که کل شرکت را تحت تأثیر قرار می‌دهد. DAO این نوع تصمیم‌گیری را غیرممکن می‌کند و تصمیم‌گیری با استفاده از رأی‌گیری بین سرمایه‌گذاران صورت می‌گیرد و به این روش، ذینفعان (یعنی سرمایه‌گذاران در شرکت) کنترل مستقیم‌تری بر نحوه عملکرد شرکت خواهند داشت!

مزایای سازمان خودگردان غیر متمرکز (DAO)

اما سؤال اساسی اینجاست، علاوه بر انحصار زدایی استفاده از DAO چه مزایای دیگری با خود به همراه دارد؟

حذف سلسله مراتب

یکی از مهم‌ترین ویژگی این نوع سازمان، حذف مدیران و تأثیرگذاری آنها در تصمیم‌های حیاتی یک شرکت/ قرارداد و .. است.

شفاف

اپن سورس بودن (متن باز) DAO ها باعث می‌شود که قابل تغییر توسط توسعه‌دهندگان بوده و چیزی از کسی مخفی نباشد و تمامی افراد شبکه در جریان تمامی اتفاقات باشند.

دسترسی آزاد

هر کسی که به اینترنت دسترسی دارد می‎تواند به توکن‎های DAO های مختلف دسترسی داشته باشد، آنها را بخرد، عضوی از سرمایه‌گذاران شود و در نتیجه در آن سهمی داشته‌باشد.

تغییرات دموکراتیک

سرمایه‌گذاران می‌توانند با رأی دادن به پیشنهادهای جدید ، قوانین DAO را تغییر دهند.

استخدام

یک DAO حتی می‌تواند استعدادهای بیرونی را استخدام کند! درست است که DAO ها بر اساس قراردادهای هوشمند پیش می‌روند، اما هنوز وظایفی وجود دارد که فقط انسان‌ها قادر به انجام آنها هستند. به عنوان مثال، یک ماشین بدون راننده در DAO، می‌تواند پس از تشخیص خرابی با استفاده از سنسورها، به طور خودکار تعمیرکار مناسب را استخدام کند!

داستان THE DAO چیست؟

ممکن است شما هم از افرادی باشید که DAO را با THE DAO اشتباه می‌گیرید! اما این دو با هم تفاوت اساسی دارند.

در سال ۲۰۱۶ یک شرکت آلمانی، این امکان را فراهم کرد که افراد دارایی‌های خود را در نسخه غیر متمرکز Airbnb  به  اشتراک بگذارند. علی‎رغم شروع طوفانی، پروژه ظرف چند ماه شکست خورد.

این طرح مناسب سرمایه‎گذاران در DAO بود که متناسب با میزان سرمایه‎گذاری در پروژه، توکن دریافت کنند. با استفاده از این توکن‎ها آنها می‌توانستند به پروژه‌های مختلف رأی دهند.

THE DAO برای انتخاب پروژه‌هایی برای سرمایه‌گذاری، به «خرد دسته جمعی» متكی بود! خرد دسته جمعی این عقیده كه تصمیمات گرفته شده توسط گروه عظیمی از مردم كه رای می‌دهند، اغلب نتایج بهتری نسبت به یك مدیر واحد یا حتی چند مدیر تصمیم گیرنده، در پی خواهد داشت.

دلیل شکست طرح، هک شدن آن بود! فرد یا گروهی از هکرها، با کپی ساختار THE DAO موفق شدند تخلیه پول از THE DAO به CHILD DAO  را انجام دهند! و بیش از ۵۰ میلیون اتر را بالا بکشند.

اما چرا THE DAOهک شد؟

غیر قابل توقف بودن کد باعث هک آن شد!

وقتی هکر شروع به تخلیه حساب‌ها کرد، ناظران می‌دیدند که دزدی صورت گرفته اما از آنجا که تراکنش‌های بلاک چین غیر قابل برگشت است، نمی‎توانستند کاری بکنند. در واقع هکر به لطف بلاک چین توانست پولدار شود!

کدرهای اصلی اتریوم تاریخچه معاملات و تراکنش‎ها را بر عکس کردند تا پول به حساب مال‎باختگان برگردد اما این تصمیم منجر به هارد فورک در اتریوم شد و ضعف‌های آن را مشخص کرد.

معایب DAO چیست؟

مسلماًDAO ها مشکلاتی به همراه دارند و مدینه فاضله نیستند. برخی از این مشکلات عبارتند از:

۱)مشکلات ناشی از غیر قابل توقف و تغییر بودن کدها پس از اجرا

۲)سخت بودن تغییر قوانین پس از استقرار DAO ها در بلاکچین اتریوم

۳) مشکلات ناشی از فریم ورکی بی‌نیاز از مدیر و ناظر

۴)سخت بودن بر طرف کردن گپ و باگ‌های فریم ورک

تعریف کامل DAO  در چند خط

بلاکچین در حال تغییر جهان و ساختارهای قدیمی کسب‌و‌کار است، یک DAO می‌تواند یک شرکت کامل را روی یک بلاکچین تنظیم کند، ساختارهای قدیمی را از بین برده و تمامی کارها را به جای افراد، به کدها بسپارد. سازمان خودگردان غیر متمرکز توانایی تولید محصول ندارد بلکه این توسعه دهندگان هستند که در بستر اتریوم DAO را ایجاد کرده و توسعه می‌دهند. عملی شدن DAO با استفاده از قراردادهای هوشمند صورت می گیرد و نیازمند توکن هستند! پس از ایجاد و توسعه DAO ها کامل مستقل خواهند شد. مهم‌ترین ویژگی DAO کاهش هزینه‌ها، حذف افراد و سلسله مراتب سازمانی، افزایش سرعت و کارایی است.

DAO ها مستعد خطاهای کدنویسی هستند و بنابراین در معرض خطراتی مانند سرقت، هک و …می‌باشند!

سوالات متدوال

سازمان خودمختار یا خودگردان غیرمتمرکز(Decentralized Autonomous Organization) چیست؟

سازمانی که در بستر بلاک چین اتریوم بر پایه قوانین بلاک چین و توسط توسعه‌دهندگان، به منظور حذف واسطه‌ها، انحصار زدایی و افزایش کارایی ایجاد می‌شود و با استفاده از قراردادهای هوشمند کار می‌کند!

آیا Dapp همان DAO است؟

DAO مدل پیشرفته‌تری از برنامه‌های غیر متمرکز است!

آیا بیت کوین نوعی برنامه خودگردان غیر متمرکز است؟

بله در واقع بیت کوین  به نوعی اولین ارائه کننده سازمان خودگردان غیر متمرکز است!

پشتیبانی ۲۴ ساعته، ۷ روز هفته | شماره تماس: ۴۷۶۲۰۰۴۰-۰۲۱
درخواست پشتیبانی